8 ثور؛ پیامدها و درس‌ها

8 ثور؛ پیامدها و درس‌ها

کنفرانس علمی «۸ ثور؛ پیامدها و پندها» به تاریخ ۸ ثور در تالار کنفرانس‌های پوهنتون سلام، شعبه کندز، با حضور ۴۰ تن از اشتراک‌کنندگان (شامل استادان و دانشجویان) برگزار گردید. این برنامه نه صرفاً به‌منظور مرور تقویم، بلکه با هدف تجدید تعهد به خاطره‌های زنده یک ملت و بازخوانی روایت ایستادگی مردمی که در راه کسب عزت جمعی از آسایش خویش گذشتند، تدویر یافت. بازگشت به گذشته و بازخوانی لحظات حماسی، نسل نو را با ریشه‌های تاریخی آن پیوند داده و این باور را تقویت می‌نماید که وضعیت کنونی، بر بنیاد فداکاری‌های پیشینیان استوار است؛ فداکاری‌هایی که با یادآوری، تداوم می‌یابد.

در بخش نخست برنامه، استاد سمیع‌الله دانشیار به بررسی علل و پیش‌زمینه‌های جهاد مردم افغانستان پرداخت. وی پیش از ورود به بحث، اعمال سلیقه در قبال مناسبت‌های ملی را امری ناسازگار با منافع جمعی دانسته و تصریح نمود: «همان‌گونه که خروج نیروهای امریکایی به‌گونه باشکوه تجلیل می‌گردد، شایسته است شکست و خروج نیروهای شوروی (۸ ثور) نیز به‌صورت شایسته گرامی داشته شود؛ زیرا بی‌تفاوتی نسبت به یک حماسه ملی، به فراموشی آن خواهد انجامید.» نامبرده در ادامه، نفوذ نرم اتحاد جماهیر شوروی در دوره سلطنت محمدظاهرشاه، فراز و فرود روابط در دوره جمهوریت محمدداوود خان، و متعاقب آن اصلاحات انقلابی کمونیست‌ها و شکل‌گیری جرقه‌های جهاد مردمی در واکنش به این تحولات را از جمله پیش‌زمینه‌های اساسی جهاد برشمرد. وی همچنین عواملی چون جنگ‌های چریکی و شناخت جغرافیا، حمایت‌های گسترده خارجی، فرسودگی ماشین جنگی شوروی، فقدان پایگاه مردمی رژیم کمونیستی، فشارهای سیاسی و فرهنگی بین‌المللی، و انگیزه‌های ایدئولوژیک رهبران جهادی را از عوامل مؤثر در برتری مجاهدین عنوان نمود. اشاره به نبردهای سرنوشت‌ساز مجاهدین در برابر نیروهای شوروی و نقش تعیین‌کننده آن‌ها در تحقق پیروزی، بخش پایانی سخنان وی را تشکیل داد.

در ادامه برنامه، استاد محمدحبیب شعیل به تبیین پیامدهای ملی و بین‌المللی جهاد مردم افغانستان پرداخت. وی استقلال کشور از سلطه نیروهای اشغالگر و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را از مهم‌ترین پیامدهای این جهاد برشمرد. با این حال، وی تأکید نمود که در کنار این دستاوردها، پیامدهای منفی نیز به‌جا مانده است؛ از جمله مهاجرت گسترده شهروندان، ضعف در ظرفیت نظام‌سازی، تشدید شکاف‌های قومی، و فقدان فهم مشترک از منافع و هویت ملی.

این برنامه با دعای الحاج قاری عبدالناصر قریشی، رئیس اتحادیه قرّاء ولایت کندز، به پایان رسید.