صفحه اصلی / پوهنځی شرعیات / فقه و قانون
FIQH & LAW DEPARTMENT

دیپارتمنت فقه و قانون
عدالت، شریعت و تخصص

تربیت کادرهای متعهد و متخصص برای عرصه‌های عدلی، قضایی، افتاء، تقنین و نیازمندی‌های جامعه.

⚖️ فقه و قانون 📚 علوم شرعی 🎓 تربیت کادر متخصص
۱۳۹۰ سال تأسیس همزمان با آغاز فعالیت پوهنتون سلام
۲۹۳ فارغ‌التحصیلان از سال ۱۳۹۰ الی ۱۳۹۸
۳۰ استادان متخصص ۴ دایمی · ۲۶ قراردادی
۲۴۵ دانشجویان در سمستر بهاری ۱۳۹۹
معرفی دیپارتمنت

فقه و قانون؛
تربیت کادرهای متخصص

دیپارتمنت فقه و قانون در چهارچوب دانشکده شرعیات پوهنتون سلام یک دیپارتمنت فارغ ده میباشد که از آغاز فعالیت پوهنتون سلام در سال ۱۳۹۰ این دیپارتمنت فعالیت اش را به شکل رسمی تا کنون ادامه داده است و از سال ۱۳۹۰ الی سال ۱۳۹۸ از سمستر خزانی این دیپارتمنت به تعداد (۲۹۳) تن از محصلان ذکور و اناث فارغ گردیده است که تقریباً (۸۰٪) فارغان آن در ادارات و ارگانهای مختلف دولتی و سکتوری خصوصی مشغول خدمت هستند.

محصلان دیپارتمنت فقه و قانون در سه تایم مشغول تحصیل میباشند و کریکولم و مفردات درسی آن تا به حال سه بار تجدید نظر شده است و حالا به حیث یک کریکولم استاندارد، مناسب و مطابق لایحه وزارت تحصیلات عالی مورد استفاده است و مضامین آن به چهار کتگوری (اساسی، تخصصی، اختیاری و پوهنتون شمول) تقسیم بندی شده است.

تعداد محصلان این دیپارتمنت در سمستر بهاری سال ۱۳۹۹ به (۲۴۵) تن از طبقه ذکور و اناث می رسد. این دیپارتمنت دارای (۳۰) تن استادان متخصص و مسلکی میباشد.

FIQH & LAW Salam University · Kunduz
NEED ASSESSMENT

نیاز سنجی عمومی برای ایجاد دیپارتمنت

دیپارتمنت فقه و قانون جهت بر آورده ساختن نیازمندی های ذیل تاسیس شده است:

دیدگاه رشته فقه و قانون

رشته فقه و قانون یک واحد فعال تحصیلی در چهارچوب دانشکده شرعیات میباشد که هدف آن تربیه و آموزش آگاهان و کادرهای متخصص در بخش قضا، څارنوالی، وکالت دفاع و افتاء در قالب نصاب درسی معیاری و تأیید شده از جانب وزارت تحصیلات عالی بوسیله کادر متخصص میباشد.

رسالت رشته فقه و قانون

هر جامعه به قانونیت، عدالت، نظم و اداره سالم نیاز دارد و این نیازمندیها وقتی مرفوع میگردند که فهم و دانش درست و دقیق در عرصه شریعت اسلامی بخصوص فقه اسلامی و نظام حقوقی وجود داشته باشد تا از این طریق قضات، څارنول، وکلای مدافع، مشاورین حقوقی و دینی را مطابق نورم و استانداردهای ملی و بین‌المللی تربیه و به جامعه تقدیم نماید، کارشناسان فرهیخته‌ای که مسلط به علم و مهارت و ملتزم به اخلاق دینی منحیث الگوهای جامعه در حوزه مربوطه اشتغال یابند.

اهداف آموزشی دیپارتمنت فقه و قانون

  1. الف: تقدیم دانشمندان و علما به جامعه افغانی که بصورت عموم از اسلام آگاهی کامل و فهم درست و سالم داشته، و بطور خاص در ساحه تخصص خود (فقه، اصول فقه و قانون) آگاهی عمیق و برداشت دقیق داشته باشند.
  2. ب: آماده ساختن علمایی که از راه تحقیقات معیاری در ساحه تخصص مربوطه خویش رهنمایی جامعه را به عهده گرفته بتوانند، و در وقت ضرورت در پروسه قانون‌سازی همکاری نمایند.
  3. ج: یکی از اهداف عمده تأسیس دیپارتمنت فقه و قانون این است که در رابطه به قضا و څارنوالی و مسائل مربوط به آن از طریق این دیپارتمنت کادرهای متخصص و جوابگوی ضرورت جامعه تربیه شوند.
  4. د: همچنان یکی از اهداف این دیپارتمنت این است تا در ساحه تدریس فقه، اصول فقه و قانون، برای برآورده ساختن ضرورت‌های جامعه خود قدم‌های عملی برداشته و از این طریق جامعه فقهی ما به خودکفایی برسد.
  5. هـ: آگاه ساختن محصلین از روش‌ها و راهکارهای استنباط مناهج مدارس مختلف فکر اسلامی از طریق تدریس مذاهب مختلف فقهی است، تا از این طریق در جامعه به روش استنباط و برداشت رشد داده شده و در قضایای فکری روحیه تحمل اختلاف و فرهنگ تعامل و همدیگرپذیری ترویج شود.
  6. و: آماده‌سازی عناصر متخصص و شخصیت‌های علمی و مبتکر در زمینه تدریس در دیپارتمنت فقه و قانون در بخش‌های قضا و څارنوالی، وکالت دفاع، و نوشتن آثار و تألیفات معتبر، جهت برآورده‌سازی نیازمندی‌های جامعه.

اهداف عمومی دیپارتمنت فقه و قانون

  1. تقدیم نمودن علما به جامعه افغانی که بصورت عموم فهم درست از اسلام داشته باشند و بطور خاص در ساحه تخصص خود (فقه، اصول و حقوق) آگاهی عمیق داشته باشند.
  2. آماده ساختن علمایی که از راه تحقیقات معیاری در ساحه تخصص مربوط خویش رهنمایی جامعه را بدوش بگیرد.
  3. تقدیم نمودن کادرهای تخصصی در بخش قضا و څارنوالی و مسایل مربوط به آن که جوابگوی نیازهای جامعه باشند.
  4. تقدیم نمودن کادرهای علمی تدریسی در بخش‌های فقه، اصول فقه و حقوق.
  5. آگاه نمودن محصلان از روش‌های استنباطی و اجتهادی مذاهب مختلف فقهی.
  6. به صورت فشرده می‌توان اهداف عمومی این بخش را در این چهار چیز خلاصه نمود: (آموزش، تحقیق، فتوی، مدیریت).

اهداف رشته فقه و قانون

  1. تقدیم استادان متخصص و مسلکی برای مضامین فقه، قواعد فقه، اصول فقه، احکام، تقنین شریعت، فقه و میراث.
  2. شناخت اصول و ضوابط فقهی و قانونی با شیوه‌ها و روش‌های مختلف.
  3. شناخت قضایای معاصر فقهی، اسباب اختلاف فقهاء و راه‌های بیرون رفت از آن.
  4. شناخت راه وسطیت و اعتدال در مسایل اختلافی و اجتهادی و احترام به دیدگاه‌های فقهای کرام.
  5. رشد استعدادهای محصلان در شناخت قضایای فقهی، استخراج احکام و اصول مذاهب فقهای کرام.
  6. حفظ و فهم درست از قواعد و متون فقهی در راستای حل مشکلات جامعه.
  7. آگاهی از مراحل تاریخ تشریع و تدریج احکام دین در آغاز مرحله نبوت.
  8. شناخت مجتهد، شرایط اجتهاد و چگونگی استخراج مسائل فقهی.
  9. رشد استعدادهای محصلان در جهت شناسایی فتوی، ضوابط و شروط افتا و مفتی.
  10. شناخت مذاهب مشهور و غیر مشهور و اختلاف با امام مذهب در اصول داخلی و بیرونی مذهب.

توانایی و مهارت‌های محصلان دیپارتمنت فقه و قانون

  1. آموزش مهارت‌های افتاء، قضاء و به دست آوردن دانش قضایی نهادهای دولتی و غیر دولتی.
  2. آموزش قواعد مرتبط به دعوی، دفاع و چگونگی اقامه آن.
  3. توانایی اجرای وکالت دفاع در قضایای مدنی و جزائی.
  4. توانایی و حل و فصل مسائل حقوقی و عدلی در جامعه.
  5. توانایی تحلیل قضایای معاصر فقهی و توضیحات مختلف نصوص شرعی با شیوه‌های علمی و مسلکی.
  6. توانایی همزیستی با اقشار مختلف و پیروان مذاهب مختلف اسلامی.
  7. توانایی اجرای وظیفه بحیث قاضی و څارنوال در محاکم ملی و بین‌المللی.
  8. توانایی مشوره دهی فقهی و حقوقی به ادارات مختلف دولتی و غیر دولتی.
  9. توانایی اجرای تحقیقات علمی و پژوهش‌های مورد نیاز در امور دینی، فقهی، عقیدوی، زبان عربی و سایر عرصه‌های مربوطه.
  10. توانایی و انتقال تجارب علمی و مسلکی به نسل جوان کشور در عرصه فقه و قانون.
  11. آموزش مهارت‌های تدریس، امامت و خطابت در نهادهای اکادمیک و مجامع عمومی.
  12. آموزش مهارت‌های دعوت و تبلیغ در عرصه‌های مختلف.

نتایج متوقعه رشته فقه و قانون

  1. کسب دانش شرعی، فقهی و حقوقی، فهم دقیق از مفاهیم عالی شریعت اسلامی و قوانین مکتوبه کشور.
  2. کسب مهارت‌های عملی مسلکی قضاء، څارنوالی، وکالت دفاع، مشاوریت حقوقی و شرعی و کسب مهارت‌های مورد ضرورت در وزارت عدلیه.
  3. کسب دانش و مهارت به منظور فراهم‌آوری زمینه پاسخ به نیازهای فقهی مردم و دولت و مشارکت در تعمیم حاکمیت قانون و حکومت‌داری خوب.
  4. کسب مهارت‌های مرتبط به حکمیت در دوسیه‌های مختلف جزایی، مدنی، فامیلی و تجارتی.
  5. کسب مهارت در تهیه و تسوید قوانین جدید و اسناد دیگر تقنینی، تشخیص درست موارد ایزاد، تعدیل و حذف در برخی مواد اسناد تقنینی طبق معتقدات اسلامی.
  6. کسب اخلاق، سیرت و سلوک عالی مبتنی بر عقیده اسلامی، عدالت، حقوق و ارزش‌های اسلامی و انسانی برای احراز کرسی‌های مربوط به سیستم عدلی و قضائی.

معرفی محتوی

مدت دوره تحصیل

دوره لیسانس رشته فقه و قانون به طور عادی چهار سال تحصیلی را در بر می‌گیرد.

کریدیت‌ها و کود نمبر مضامین

در این کریکولم مجموع تعداد کریدیت‌ها در کتگوری‌های چهارگانه ۱۶۷ کریدیت تثبیت گردیده است، و کود نمبر مضامین این رشته به حروف انگلیسی ((SL_IL SL به معنی Sharia Law یعنی دانشکده شرعیات و IL به معنی Islamic Law یعنی فقه و قانون تنظیم گردیده است.

مضامین درسی و کتگوری‌ها

مضامین موجود در نصاب تحصیلی رشته فقه و قانون مطابق لایحه کریدیت به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

کتگوری تعداد مضامین تعداد کریدیت
مضامین اساسی۲۳۵۰
مضامین تخصصی۴۴۹۲
مضامین اختیاری و پوهنتون شمول۱۳۱۴
مضامین کار عملی و منوگراف۶۱۱
مجموع۸۶۱۶۷

نوت: شایان تذکر است که از جمع (۲۴) مضامین اختیاری رشته حقوق؛ محصل مکلف است به تعداد (۷) کریدیت را در جریان تحصیل تکمیل نماید.

موجودیت انترنشیپ، ستاژ و سیر علمی

مجموعاً در این نصاب حدود ۷٪ مجموع کریدیت‌ها به کارهای عملی که شامل فعالیت‌های مختلف منجمله، انترنشیپ، ستاژ و سیر علمی میباشد، اختصاص داده شده است.

روش‌های آموزش و تدریس

  1. ارائه لکچر و شرح درس جدید و مباحث نظری.
  2. بحث و گفتگو و به مناقشه علمی گذاشتن موضوعات درس بین محصلین.
  3. ارائه سوالات درون صنفی جهت مباحثه دوطرفه بین استاد و محصلین.
  4. تدریس متقابل و تدریس توسط خود محصل.
  5. محاکم تمثیلی و ارائه خدمات حقوقی تحت نظر اساتید و وکلای مدافع.
  6. کارهای گروهی و ارائه آن.
  7. تحقیقات حقوقی گروهی.
  8. ارائه سمینار توسط محصلین در بعضی از ساعات درسی.
  9. ایفای نقش (رول پلی).
  10. استفاده از مهارت‌های کلینیکی حقوقی.

تناسب کار عملی و نظری

در پروسه بازنگری نصاب درسی افزایش قابل توجه در فعالیت‌های عملی محصلین به میان آمد از جمله در تعداد زیاد از مضامین اساسی و تخصصی برنامه درسی به نحوی ترتیب گردیده است که شامل هر دو بخش عملی و نظری باشد. همچنین مضامین مستقل در جهت افزایش مهارت‌های عملی محصلین شامل نصاب گردید از جمله نگارش حقوقی، اخلاق حقوقی در عمل، روش تحقیق و کلینیک حقوقی که مجموعاً در حدود ۷٪ مجموع کریدیت‌های رشته حقوق را احتوا میکند.

نیازمندی‌های مضمون و معیارهای ارزیابی محصلان

پالیسی حاضری

حضور منظم محصل در تمام جلسات درسی نظری و عملی حتمی است، و محصلین با عذر معقول صرف تا ۲۵٪ غیر حاضری نموده می‌توانند، و بیشتر از ۲۵٪ غیر حاضری باعث محرومی از امتحان نهایی مضمون می‌گردد.

قواعد کارخانگی

کارهای خانگی محصلین از ۱۰ نمره محاسبه میگردد، و نمره کارخانگی محصل در جمع نمرات نهایی آن محاسبه میگردد، و سرقت ادبی و کاپی نمودن کارهای علمی-تحقیقی دیگران موجب محرومیت از نمره کارخانگی میشود، و در صورت عدم تکمیل کارخانگی به دلیل معقول، محصل قبل از ختم معیاد معین، استاد را به جریان میگذارد. پالیسی تاخیر کاری امتحانات صنفی، کارهای خانگی و سایر مکلفیت‌های صنفی محصلین، در صورت تاخیر چانس دوم ندارد. محصلین می‌توانند قبلاً در زمینه مشکل پیش آمده استاد مضمون را مطلع نموده تأییدی وی را حاصل نمایند.

پالیسی نمره‌دهی

نحوه ارزیابی و صورت تقسیم نمرات مطابق به ماده ۱۹ لایحه کریدیت قرار ذیل صورت می‌گیرد:

واجبات و مکلفیت‌های محصلین

پالیسی عدم صداقت اکادمیک

عدم صداقت اکادمیک شامل نقل، جعل معلومات، استناد نادرست، سرقت علمی و اجرای فعالیت‌های دیگری می‌گردد که از جانب محصلین در حین تحصیل انجام شود. ارتکاب چنین اعمالی از جانب محصل به هیچ وجه قابل قبول نبوده مطابق قواعد تحصیلات عالی با محصل مظنون برخورد میشود.

استاد مضمون مسئولیت ابتدایی برای تشخیص و برخورد با عدم صداقت اکادمیک را دارد. استاد در صورت تشخیص عدم صداقت علمی محصل، بعد از بررسی موضوع و استماع دفاعیات محصل در زمینه معرفی آن به مرجع مربوط تصمیم اتخاذ می‌نماید. تصمیم استاد در زمینه برخورد با پدیده عدم صداقت علمی، فعالیت‌های درسی سایر محصلین را تحت الشعاع قرار نمی‌دهد. استاد مضمون شواهد واقعه را با مدارک به مسئولین دانشکده اطلاع می‌دهد. اداره دانشکده در زمینه مطابق قانون اجرآت نموده و تمام اسناد و مدارک مرتبط را نگهداری می‌کند.

کریدت‌ها و کود نمبرهای مضامین دیپارتمنت فقه و قانون

تعداد مجموعی کریدیت‌های دیپارتمنت فقه و قانون (۱۵۷) کریدیت است که مضامین آن طبق لایحه وزارت به چهار کتگوری ذیل تقسیم شده است:

هر مضمون و هر سمستر دارای کود نمبر خاص بوده و برخی مضامین دارای دو کریدیت و بعضی دیگر آن که تخصصی می‌باشند دارای سه و چهار کریدیت هستند.

SALAM UNIVERSITY · KUNDUZ

فقه و قانون
برای تأمین عدالت در جامعه

دیپارتمنت فقه و قانون پوهنتون سلام کندز در مسیر آموزش معیاری، تحقیق علمی و تربیت کادرهای متعهد و متخصص برای سیستم عدلی و قضایی کشور فعالیت می‌کند.

بازگشت به پوهنځی شرعیات ←